- Het geselecteerde bestand /var/www/overheidscommunicatie.eu/sites/default/files/temp/filesl2b5l kon niet geupload worden omdat de bestemmingsmap niet juist ingesteld is.
- Het geselecteerde bestand /var/www/overheidscommunicatie.eu/sites/default/files/temp/file5vjt7c kon niet geupload worden omdat de bestemmingsmap niet juist ingesteld is.
Programma 2010-2011
Communicatie en communicatiebeleid bij de overheid
We staan stil bij de interactie tussen beleid en communicatiebeleid bij de overheid. Wat betekent communicatie voor de overheid, haar beleid, haar werking en haar doelpublieken? We brengen in beeld wat daarbij de communicatieonderbouw is en hoe hierop verder te bouwen voor het organiseren van de verschillende vormen van externe en interne communicatie. We staan ook stil bij specifieke aandachtspunten aangaande de communicatiehouding en -cultuur bij de overheid.
De deelnemer krijgt een helikopterkijk mee op het grote geheel van de communicatieactiviteiten van de overheid en de aandachtspunten voor een doordachte organisatie ervan.
Interne communicatie bij de overheid
We leren een intern communicatiebeleid uittekenen. We belichten daarbij de rol van de communicator bij een actie- of interactiegerichte communicatie.
We denken samen na over de doelen en de functies van de interne communicatie van de organisatie. Er zijn verschillende soorten informatie die intern gecommuniceerd worden: van heel praktische informatie tot meer beleidsmatige info. Ook de richting waarin de informatie wordt doorgegeven (top-down of bottom-up), speelt een belangrijke rol bij goede interne communicatie.
Vervolgens bekijken we de verschillende kanalen die gebruikt kunnen worden voor interne communicatie. Het ene kanaal zal al geschikter blijken voor (bepaalde doelen van) interne communicatie dan het andere.
We overlopen ook de verschillende stappen om tot een intern communicatiebeleid te komen.
Communicatieplanning bij de overheid
Deze module vertrekt vanuit de communicatiestrategie: welke doelstelling heeft de organisatie en hoe kan communicatie helpen deze te realiseren? Vanuit deze strategie werken we een concreet communicatieplan uit. Via praktijkvoorbeelden bespreken we de basismechanismen en de informatiebronnen. We gaan ook in op de omstandigheden die duidelijk anders zijn dan in de privésector: bijkomende doelgroepen, beperkte middelen en vooral extra procedures die de wet op de overheidsopdrachten met zich meebrengt.
Communicatieplanning bij de overheid bevat vele regeltjes, maar dankzij de specifieke organisatievorm biedt dit ook extra kansen die in de privésector niet zo evident zijn.
De communicatiedienst en de communicatieambtenaar
Hoe ziet het werk eruit van een communicatieambtenaar? Hoe zijn de communicatiediensten bij de verschillende overheden georganiseerd, en hoe werken ze?
Intern en extern communicatie plannen en organiseren, campagnes uitwerken, wegwijsinformatie verspreiden, een infoblad maken, de website ontwerpen en beheren, huisstijl verzorgen, crisiscommunicatie voeren, … het zijn een aantal taken op het lijstje van elke communicatiemedewerker bij de overheid. We bekijken hoe de verschillende bestuursniveaus in Vlaanderen hun communicatie organiseren en stroomlijnen.
Openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie
Openbaarheid van bestuur behoort tot de basiskennis van wie werkt in overheidscommunicatie. Het recht van toegang tot bestuursdocumenten staat in de Grondwet, maar kreeg concreet vorm in diverse wetteksten op regionaal, federaal en Europees niveau.
In deze vormingssessie staan we vooral stil bij het decreet van 26 maart 2004 dat de openbaarheid van bestuur regelt op het Vlaamse niveau. Ook een nieuw gegeven uit het werkveld komt aan bod: een Europese richtlijn benadert overheidscommunicatie vanuit zijn commerciële waarde en legt de krachtlijnen vast voor het hergebruik van de overheidsinformatie. De richtlijn werd op het Vlaamse niveau in 2007 in een decreet vertaald dat de voorwaarden voor het hergebruik van overheidsinformatie vastlegt. Welke zijn de krachtlijnen van dat decreet, en hoe wordt het toegepast door de openbare besturen in Vlaanderen? Antwoorden krijgen de deelnemers tijdens deze sessie.
E-government in Vlaanderen: een helikopterkijk
E-government vormt hoe langer hoe meer een hoeksteen van een goed functionerende eigentijdse overheid. In deze sessie geven we een helikopterkijk op de verschillende invalshoeken van e-government en de belangrijkste actoren op dit terrein. Dit overzicht geeft ook ruimte voor een korte toelichting van goede praktijkvoorbeelden. We bieden gaandeweg een kijk op de belangrijkste uitdagingen en uitgangspunten die zich hier stellen. De spreker is een autoriteit op dit vlak, en combineert visie met ervaringsdeskundigheid.
E-government: web 2.0 en web 3.0 bij de digitale overheid
De elektronisch functionerende overheid wordt hoe langer hoe interactiever. Burgers, bedrijven en organisaties spelen hoe langer hoe meer zelf een rol als “zender” en “aanbieder” van informatie. In deze sessie bekijken we de realiteit van en de bijhorende ervaringen met web 2.0 toepassingen bij overheidsinstellingen. Ondertussen dient web 3.0 zich aan, met de basisprincipes van het “intelligente internet” en het “internet overal” als uitgangspunten. Ook op dat terrein bespreken we de mogelijkheden en aandachtspunten voor de zich innoverende digitale overheid.
Overheid, pers en woordvoerderschap
De deelnemers leren de basistechnieken, knepen en valkuilen van omgaan met de pers. Eerst gaan we in op het aspect nieuwswaarde: wat is nieuws en wat niet? Vervolgens bekijken we kort hoe een redactie werkt en wat een journalist verwacht. Daarna volgt het persactieplan: over welke vragen moet je nadenken als je naar de pers wil stappen? Aansluitend overlopen we manieren om nieuws te maken. Na deze theoretische basis volgt de praktijk: wat zijn de vereisten van een goed persbericht? Hoe stel je een perslijst samen? Wat mag je niet uit het oog verliezen bij een persconferentie? Wat zijn de do’s en don’ts bij een interview? We ronden af met persmonitoring, de evaluatie van persaandacht en de mogelijkheden om te reageren op berichtgeving.
Overheid, overheidscommunicatie en het spanningsveld met politieke communicatie
We belichten de wezenlijke verschillen tussen overheidscommunicatie en politieke communicatie. Daarbij maken we dankbaar gebruik van de bevindingen uit ruim 200 recente interviews met politieke mandatarissen, communicatieambtenaren en journalisten.
Eric Goubin verzorgt het eerste gedeelte. Luc Van Der Plas gaat hierop door, en spreekt vanuit zijn expertise als communicatiemedewerker op drie bestuurlijke niveaus (lokale, provinciale en Vlaamse overheid).
De deelnemer krijgt hier zicht op het spanningsveld overheidscommunicatie/politieke communicatie en op de aandachtspunten daarbij.
Communicatie met kansengroepen
Om als overheid specifieke doelgroepen te bereiken is het vaak nodig om gerichte inspanningen te leveren. Het succes van deze gerichte communicatie hangt sterk af van de mate waarin de overheid zich kan inleven in de ontvanger van de boodschap. We starten deze sessie met de basisvoorwaarden voor een communicatie die toegankelijk is voor een zo ruim mogelijk publiek. Nadien focussen we op de communicatie naar enkele specifieke doelgroepen, o.a. mensen in armoede, etnisch-culturele minderheden, jongeren en senioren. Elke doelgroep heeft immers niet alleen zijn eigen kenmerken, informatienoden en communicatiebehoeften, maar ook drempels die ertoe leiden dat de communicatie naar hen niet altijd even vlot verloopt. Een combinatie van theorie en praktijkvoorbeelden wapent de deelnemers om zelf met doelgroepencommunicatie aan de slag te gaan.
Effecten, drempels en stimuli bij overheidscommunicatie
Waarom werkt overheidscommunicatie soms wel, soms een beetje en soms helemaal niet? We staan stil bij de doelen en effecten die overheden beogen met hun communicatie. We introduceren de cursisten in de drempels die ze moeten overwinnen en in de wijze waarop ze die drempels kunnen inperken. Bovendien is effect een procesmatig gegeven. Daartoe geven we een inleiding tot modellen die het procesmatige karakter van communicatie-effecten beschrijven. Tenslotte reiken we aan hoe door middel van onderzoek effecten en drempels vooraf kunnen ingeschat worden.
De deelnemers krijgen een genuanceerd beeld van wat de overheid al dan niet kan bereiken met haar communicatie en hoe ze zich hierop kan voorbereiden.
Overheidscampagnes
Welke grote principes gelden bij het opzetten van voorlichtingscampagnes, zoals die voor verkeersveiligheid? Welke zijn de mogelijkheden, valkuilen en beperkingen van algemene bewustmakingscampagnes? Welke effecten kan je ervan verwachten en waar stopt het mogelijke effect? Vanuit jarenlange praktijkervaring belicht Werner De Dobbeleer op basis van theoretische modellen hoe door middel van communicatie een bijdrage aan de verbetering van de verkeersveiligheid kan geleverd worden.
Rampen- en crisiscommunicatie
Overheden hebben een belangrijke taak in de nood- en interventieplanning: ze moeten niet alleen de hulpverlening coördineren, ze zijn ook verantwoordelijk voor de communicatie in geval van rampen en crisissen. Ook moeten ze over een crisiscommunicatieplan beschikken. Hoe maak je dergelijk plan op en wat kan er in staan? Deze vormingssesie geeft je de bouwstenen voor het opmaken van een crisiscommunicatieplan, aangevuld met handige tips en voorbeelden uit de praktijk. We bekijken de context, doelstellingen, doelgroepen, in te zetten communicatiemiddelen, te ondernemen acties, organisatie, evaluatie.
Bovendien is de mediabelangstelling in deze situaties niet te onderschatten. Het is een factor waarop elke communicatieverantwoordelijke gepast moet kunnen reageren. Hoe ga je met de media om? Wat is de rol van de communicatieverantwoordelijke en van de politiek verantwoordelijke?
Inspraak, participatie en tweerichtingscommunicatie voor een interactief bestuur
De regelgeving rond o.a. beleidsplanning, gemeentedecreet, openbaarheid van bestuur, … voorziet meer dan ooit ruimte voor tweerichtingscommunicatie. Die tweerichtingscommunicatie is mogelijk op verschillende niveaus, van eerder beperkte tot soms verregaande inspraak vanwege de burger. In deze sessie bekijken we de theorie en de praktijk van inspraak en participatie. Daarbij hebben we oog voor de doelen, de methodieken en de succesfactoren voor een zo optimaal mogelijk interactief bestuur.
Communicatiegeoriënteerde selectieproeven bij de overheid
Eric Goubin legt uit hoe het er gewoonlijk aan toe gaat bij aanwervingsselecties voor lokale overheden. Stefanie Billiet van Selor heeft het over rekruteringscommunicatie, de day-to-day job van Selor. Om de jobs bij de geschikte doelgroep bekend te maken, werkt Selor samen met een communicatiebureau. Ook het volgen van trends en tendensen op de arbeidsmarkt, de B2B-communicatie via klanteninfosessies, management-newsletters en online tools komen ruimschoots aan bod. Karolien Geelen van Jobpunt Vlaanderen focust op de waaier van mogelijkheden die de overheid te bieden heeft. Ze zoomt in op enkele van deze jobs, met concrete voorbeelden hoe Jobpunt Vlaanderen kandidaten gaat werven en selecteren.
Deze zeer praktijkgerichte sessie reikt aan waar en welke communicatiejobs te vinden zijn bij de overheid, en hoe de aanwervingsprocedures in elkaar zitten. Een goed voorbereide kandidaat is er inderdaad twee waard.